Önce hiçbir şeyi silme. Hızlandırma programı da indirme. Yavaşlığın ne zaman başladığını ve hangi işte olduğunu not al; bilgisayarı yeniden başlat, boş disk alanına ve açık uygulamalara bak. Düzelmezse değişiklikleri tek tek incele.
Yavaşlık nerede?
Açılırken mi ağır, her uygulamada mı, yoksa sadece internet sayfalarında mı? Yeni bir program ya da güncellemeden sonra mı başladı? Bu ayrımı yapmadan çözüm aramak, karanlıkta anahtar aramaktır.
Aynı Wi-Fi'da telefonda hızlı açılan sayfa bilgisayarda yavaşsa sorun bağlantıda değil, bilgisayardadır. Bütün cihazlarda yavaşsa modem ve internet hattına bak.
Dört adımlık güvenli kontrol
1. Açık programları ve kullanmadığın sekmeleri kapat. Bilgisayarı yeniden başlat, sadece ihtiyacın olan programı aç ve aynı işi tekrar dene.
2. Diskte ne kadar boş yer kaldığına bak. Windows'ta Ayarlar > Sistem > Depolama, Mac'te Sistem Ayarları > Genel > Saklama Alanı. Ne olduğunu bilmediğin büyük dosyaları silme; önce yedeğin olduğundan emin ol.
3. Windows'ta Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni aç; İşlemler ve Başlangıç uygulamaları sekmelerine bak. Mac'te Etkinlik Monitörü'nde işlemciyi ve belleği kimin yediğini gör. Tanımadığın bir işlemi kapatmadan önce adını araştır; sistemin parçası olabilir.
4. Yavaşlık yeniyse o gün ne kurduğunu, neyi güncellediğini hatırla. Her seferinde tek bir şeyi değiştir ve sonucu dene. Böylece neyin işe yaradığını bilirsin.
Örnek: açılış çok uzun sürüyor
Bilgisayar açıldıktan sonra normale dönüyor ama masaüstü gelene kadar bekletiyorsa, suçlu genellikle başlangıçta kendiliğinden açılan uygulamalardır. Tanıdığın ve açılışta gerekmeyenleri tek tek kapat, yeniden başlat ve süreyi karşılaştır.
Ne zaman bırakmalı?
Diskten tıkırtı geliyorsa, dosyalar kayboluyorsa, cihaz aşırı ısınıp kendiliğinden kapanıyorsa kurcalamayı bırak ve önce önemli dosyaları yedekle. Bu belirtiler yavaşlık değil, arızanın habercisidir. Temel kontrollerden sonra sebep hala belli değilse rastgele araç kurma; zor arızalar ve teşhis tam bu iş için var.
Üretici kaynakları
Windows için Microsoft'un performans önerileri, Mac için Apple'ın yavaş Mac kontrol listesi. Menü adları sürüme göre değişebilir.