Yemek siparişinde indirim kimin cebinden çıkıyor?

2018'de bir büfe sahibinden online sipariş platformlarının masraflarını dinleyip yazmıştım. Yıllar geçti, soru aynı: uygulamada gördüğümüz indirim ve kampanyaların parasını kim ödüyor?

X'te Emrullah Uzun'un paylaştığı güncel bir örnekte, bir restoranın altı ayda kampanya ve indirimlere 41 bin lira harcadığı ve bu kampanyalardan 161 yeni müşteri geldiği anlatılıyor. Yani yeni müşteri başına yaklaşık 255 lira. Bu bir restoranın hesabı; ama müşterinin gördüğü indirimle restoranın kasasında kalan para arasındaki farkı çok iyi gösteriyor.

İndirim etiketi parayı kimin ödediğini söylemez

Bir kampanyada indirimi restoran karşılayabilir, platform karşılayabilir ya da ikisi paylaşabilir. Restoranın kendi cebinden yaptığı indirim müşteriye ucuz görünür, ama işletmeye daha az para bırakır. Kampanya yeni müşteri getirebilir; asıl soru o müşterinin geri gelip gelmediği ve siparişin masraflardan sonra ne bıraktığı.

Müşteri olarak da sadece indirim etiketine bakma. Aynı ürünün dükkandaki ve uygulamadaki fiyatını, teslimat ücretini ve sepet toplamını karşılaştır. Fark çoğu zaman tek bir kalemde değil, birkaçının toplamında saklı.

2026 genelgesi neyi değiştirdi?

Ticaret Bakanlığı'nın 13 Mart 2026 tarihli genelgesi, restoranlardan alınan ücretlerin satıcı panelinde kalem kalem gösterilmesini istiyor. Sipariş onaylanırken tüketiciye de restoranlardan komisyon, taşıma, görünürlük gibi bedeller alınabileceği bildiriliyor. Teknik uyum için verilen süre 1 Nisan 2026'da doldu. Genelgenin maddeleri Bakanlığın sitesinde.

Genelgeye göre siparişin alınması, iletilmesi, ödeme ve temel altyapı gibi aracılık hizmetleri için ayrıca ücret alınamaz; sadece kampanyaya katıldı diye de bedel istenemez. Kampanyada ek hizmet varsa bu hizmet ve ücreti önceden gösterilmek zorunda. İndirime, reklama ve ek hizmetlere katılmak restoranın kararı; katılmayan restorana yaptırım uygulanamaz.

İndirimin komisyona etkisi de tarif edildi: indirimi yalnız restoran yaparsa komisyon, müşterinin ödediği tutar üzerinden hesaplanır. Platform da indirime katkı verirse, platformun karşıladığı kısım komisyon hesabına eklenir.

Ücretler görünür oldu, komisyona tavan gelmedi

Genelge ücretleri görünür yapıyor ve kampanyaları gönüllü hale getiriyor. Ama komisyon için bir oran tavanı koymuyor. Yani ücretin açıkça yazılması, düşük olduğu anlamına gelmiyor. Restoranın platformla yaptığı sözleşme ve kendi sipariş hesabı hala belirleyici.

Müşteriyle esnafı karşı karşıya koymak kolay. Oysa ikisi de aynı şeyi merak ediyor: bu sipariş nasıl fiyatlanıyor? Kampanya gerçekten müşteri getiriyor mu, yoksa sadece o siparişi mi ucuzlatıyor? Bunu işletmenin kendi rakamları söyler. Müşteri indirime, işletme sipariş başına kalan paraya bakmalı.

2018'deki yazım o büfe sahibinin o günkü hesabıydı; o yazı burada. Genelgenin ayrıntıları için Bakanlığın 13 Nisan 2026 açıklamasına da bakabilirsin.